Yabancılar için Türkçe “İsim Fiiller -mA”

Fiil + -mA = İSİM
 
Bu ek fiillere gelerek “Kalıcı isim” yapar.
 

Anneannem okuma yazma bilmiyor.

Annem çok güzel yaprak sarması yapıyor.

Görme engelli insanlar için özel yollar yapılmalı
Yürüme engelli insanlar ….
Konuşma engelli insanlar..
İşitme / Duyma engelli insanlar..

 

Evlenmeden önce güzel bir oturma odası aldım.

Zeytin yağlı dolma çok lezzetli oluyor.

Tartışma programlarını hiç sevmem.

Özel korumalar her yerde Başkanı bekliyorlar.

Havalar sıcak olduğu zaman dondurma alırım.

Doğum günü için kardeşime uçurtma aldım.

Sen iyi yüzme biliyor musun?

toplama, çıkarma, çarpma, bölme, okuma, okuma-yazma, konuşma, okuma hızı, yazma becerisi, dövme, yüzme havuzu, çalışma odası, dinlenme salonu vb.

 

1. Fiil + -mA + Belirtme: “-ma(y)ı, -me(y)i ”

Örnek Cümleler:

  • Bisiklete binmeyi çok severim.
  • Boş zamanlarımda kitap okumayı seviyorum.
  • Elektrik faturasını ödemeyi sakın unutma.
  • Ödevlerini yapmayı sakın unutma.
  • Uzun zamandır yüzmedim. Yüzmeyi unutacağım.
  • Hocam ben her gün Türkçe konuşuyorum. Ben Arapça konuşmayı unutacağım.
  • Bu hafta sonu İstanbul’a gitmeyi düşünüyorum.
  • Bu yaz ülkeme dönmeyi çok istiyorum.
  • Onu aramayı, onunla konuşmayı istemiyorum.
  • Babam İngilizce konuşmayı biliyor.
  • Sen araba kullanmayı biliyor musun?
  • Hafta sonu seninle buluşmayı çok istiyorum.
  • Türkçe konuşmayı nasıl öğrendin?
  • Sağlıklı yemekler yemeyi tercih ediyorum.
  • Babam her zaman çalışkan olmayı tavsiye eder.
  • Bu yaz Türkiye’ye gitmeyi planlıyorum.

2. Fiil + -mA + Yönelme: “-ma(y)a / -me(y)e”

Örnek Cümleler:

  • Anne çocuğuna bağırdı ve çocuk ağlamaya başladı.
  • Kardeşim kitap okumaya başladı.
  • Biz film izlemeye başladık.
  • Bu sabah saat 6’da ders çalışmaya başladım ve hala çalışıyorum.
  • Bu yaz ülkeme tatil yapmaya gideceğim. 
  • Bu hafta sonu yüzmeye gideceğim.
  • Bu sabah yürümeye gideceğim.
  • Bu pazar halamı ziyaret etmeye gideceğim.
  • Tömer’de Türkçe öğrenmeye çalışıyorum.
  • Yemek yapmaya çalışıyorum.
  • Ben şu an uyumaya çalışıyorum.
  • Türkçe pratik yapmaya çalışıyorum.
  • TÖMER bittikten sonra mühendislik okumaya karar verdim.
  • Türkiye’de üniversite okumaya karar verdim.
  • Türkiye’de üniversite okumamaya karar verdim.
  • Okul bittikten sonra ülkeme dönmeye karar verdim.
  • Yeni bir telefon almaya karar verdim.
  • Bugün okula gitmeye üşeniyorum.
  • Bu yaz güzel bir tatil yapmaya, denize girmeye ve dinlenmeye çok ihtiyacım var.
  • Bu yaz Akademik Türkçe okumaya mecburum.
  • Türkiye’de üniversite okumak için Türkçe öğrenmeye mecburum.
  • Türkçe biliyorum ama konuşmaya utanıyorum.
  • Seni bu akşam film izlemeye davet ediyorum.
  • Ahmet beni film izlemeye davet etti.
  • Türkiye’de yaşamaya çok alıştım.
  • Türk müzikleri dinelemeye alışamadım.
  • Türk yemekleri yemeye alışamadım.
  • Onun yanına gitmeye korkuyorum.

3.  Fiil + -mA + İyelik Ekleri

Not: Bu yapının kullanıldığı isim fiillerdeki işi gerçekleştiren kişi ya da nesneler tamlayan eki (In, -nln) alır ya da isim fiilden önce işi gerçekleştiren bir iyelik zamiri (benim, senin, onun, vb.) bulunur. Bu iyelik zamiri gizli özne gibi bazen cümlede yer almayabilir.
 
The person(s) or thing(s) doing the action formed by this verbal noun either take determinant suffix at the end (-In, -nln) or a possessive pronoun (benim, senin, onun etc.) before the verbal noun. Similar to a null subject, this possessive pronoun may sometimes not be present in the sentence.
 
Örnek:
Sizin işten ayrılmanız bizi çok üzdü.
Derslere düzenli gelmeniz sizin için çok yararlı.
Senin evi temizlememene çok kızıyorum.
 
Bilgisayarın kapanmasını bekliyorum. (I am waiting for the computer to shut down.)
(Sizin) bu toplantıya katılmanız çok önemli. (It is highly important that you attend this meeting.)

  • (Benim) TÖMER’de Türkçe öğrenmem çok faydalı oldu.
  • (Senin) Türkçe konuşman çok iyi.
  • (Benim) bu akşam ödevlerimi bitirmem gerek.
  • (Bizim) Türkçe yazmamız çok iyi değil.
  • (Senin) araba kullanman çok tehlikeli.
  • (Senin) doktora gitmen gerek.
  • (Onun) C1 sertifikası alması gerekiyor.
  • (Onun) çok ders çalışması lazım.
  • (Bizim) bu akşam sinemaya gitmemiz çok zor.
  • (Bizim) yeni bir araba almamız gerekiyor.
  • (Sizin) sınavdan önce çok ders çalışmanız lazım.
  • (Senin) sigara içmemen gerekiyor.
  • Enes’in diyet yapması gerekiyor.

4. Fiil + -mA+ İyelik Ekleri + İsim Durum Ekleri (Belirtme + Bulunma + Ayrılma + Yönelme)

Örnek Cümleler:

  • (Senin) kitap okumanı çok beğeniyorum.
  • (Senin) bu soruyu cevaplamanı istiyorum.
  • (Onun) bu akşam ödevlerini bitirmesini istiyorum.
  • (Sizin) teneffüste müdür beyin odasına gitmenizi istiyorum.
  • (Benim) şarkı söylememi beğeniyor musun?
  • (Sizin) derste cep telefonu kullanmanızı
  • (Onların) Türkçe öğrenmeleri gerekiyor.
  • (Sizin) sınavda başarılı olmanız için çok ders çalışmanız gerekiyor.
  • (Bizim) yeni bir araba almamız gerekiyor.
  • (Onun) her gün derse erken gelmesi gerekiyor.

 

  • (Benim) buraya oturmamda sorun var mı?
  • (Sizin) bu ilaçları içmenizde bir yarar yok!
  • (Sizin) Türkiye’de yaşamak için Türkçe öğrenmenizde fayda var.
  • (Sizin) her gün 2 litre su içmenizde hiçbir sorun yok.
  • (Onların) yazmalarında ve konuşmalarında bazı sorunlar var.

 

  • (Onun) bana yalan söylemesinden bıktım.
  • (Sizin) bana kızmanızdan korkuyorum.
  • (Senin) her sabah yüksek sesle şarkı söylemenden nefret ediyorum!
  • Ahmet’in her gün şikayet etmesinden yoruldum.
  • Ali’nin şaka yapmasından sıkıldım.

 

  • (Sizin) burada oturmanıza karar verdim.
  • (Senin) Beni hiç aramamana üzülüyorum.
  • (Onun) ödevlerini yapmamasına çok kızıyorum.
  • (Senin) okulu bitirdikten sonra iyi bir iş bulmana çok sevindim.
  • (Sizin) sınıfta telefon kullanmanıza çok kızıyorum.
  • (Senin) bana her zaman yalan söylemene çok kızıyorum!

Ali Nacakçıoğlu

Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi / yabancilaricinturkce.com

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

error: Kopyalanmaya Kapalı