Yabancılar için Türkçe “Dolaylı Anlatım – İsim Cümleleri”

DOLAYLI ANLATIM

 

İsim Cümlelerinde Dolaylı Anlatım

Başka bir kişiye ait olan bir sözün, diğer kişilere aktarılırken; bu sözü kendi cümlemizle anlatılmasıdır. Başkasına ait olan sözü kendi cümlemizin içinde değiştirerek yeniden söyleriz.

 

Görülen Geçmiş Zaman İsim Cümlesi

Duyulan Geçmiş Zaman İsim Cümlesi

İsim + ol + -DIk+ İyelik Eki + Belirtme Eki

İsim + ol + mA + -DIk+ İyelik Eki + Belirtme Eki

 

Benim

olduğumu

olmadığımı

Senin

olduğunu

olmadığını

Onun

olduğunu

olmadığını

Bizim

olduğumuzu

olmadığımızı

Sizin

olduğunuzu

olmadığınızı

Onların

olduklarını

olmadıklarını

Örnekler

Müşteri, garsona “Kahvem çok soğuk.” dedi.

Müşteri, garsona kahvesinin çok soğuk olduğunu söyledi.

 

Ali Hoca, bana “Yarın müsait değilim” dedi.

Ali Hoca bana yarın müsait olmadığını söyledi.

 

Ali, bana “Sen çok başarılısın.” dedi.

Ali, bana (benim) çok başarılı olduğunu söyledi.

 

Ayşe, bana “Bugün İstanbul’da hava yağmurlu.” dedi.

Ayşe, bana bugün İstanbul’da havanın yağmurlu olduğunu söyledi.

 

NOT: Eğer isim cümlesinin “var/yok” kelimesinden oluşuyorsa dolaylı anlatımda onların yerine “ol-/olma-” fiilleri kullanılır.

  • Ben, ona “Çok ödevim var.” dedim.
  • Ben ona çok ödevim olduğunu söyledi.

 

  • İsmail, bana “Hiç param yok.” dedi.
  • İsmail, bana hiç parası olmadığını söyledi.

 

  • Annem, bana “Evde misafirler var.” dedi.
  • Annem, bana evde misafirlerin olduğunu söyledi.

 

Ayşe “Korona virüs yüzünden çok mutsuzum.” dedi.

            Ayşe Korona virüs yüzünden çok mutsuz olduğunu söyledi.

 

Babam “Bu film çok sıkıcı ve hiç beğenmedim.” dedi.

            Babam bu filmin çok sıkıcı olduğunu ve hiç beğenmediğini söyledi.

 

Müşteri, satıcıya “Bu araba çok pahalı.” dedi.

            Müşteri, satıcıya bu arabanın çok pahalı olduğunu söyledi.

 

Esra, bana “Bugün Sakarya’da hava çok sıcak.” dedi.

            Esra, bana bugün Sakarya’da havanın çok sıcak o olduğunu söyledi.

 

Annem, bana “Komşumuz yaşlı ve çok hasta.” dedi.

            Annem, bana komşumuzun yaşlı ve çok hasta olduğunu söyledi.

 

Uzmanlar “Her gün on beş dakika koşmak çok sağlıklı.” dedi.

            Uzmanlar her gün on beş dakika spor yapmanın çok sağlıklı olduğunu söyledi.

 

Doktorlar, “Spor yapmak vücudumuz için çok faydalıdır.” dedi.

            Doktorlar spor yapmanın vücudumuz için çok faydalı olduğunu söyledi.

 

 

Gelecek Zaman Anlamlı İsim Cümlesi      

(yarın, iki gün sonra …)

İsim + ol + -(y)AcAk + İyelik Eki + Belirtme Eki

İsim + ol + mA + -(y)AcAk + İyelik Eki + Belirtme Eki

 

Benim

olacağımı

olmayacağımı

Senin

olacağını

olmayacağını

Onun

olacağını

olmayacağını

Bizim

olacağımızı

olmayacağımızı

Sizin

olacağınızı

olmayacağınızı

Onların

olacaklarını

olmayacaklarını

 

Örnekler

Ali, bana “Gelecek ayki sınav çok zor.” dedi.

Ali, bana gelecek ayki sınavın çok zor olacağını söyledi.

 

Görevli, müşteriye “Bankalar yarın kapalı.” dedi.

Görevli, müşteriye bankaların yarın kapalı olacağını söyledi.

 

Öğretmen, öğrencilere “Yarınki dersimiz çok kolay.” dedi.

Öğretmen, öğrencilere yarınki derslerinin çok kolay olacağını söyledi.

 

Haber “Hafta sonu sokağa çıkmak yasak.” dedi.

Haberler hafta sonu sokağa çıkmanın yasak olacağını söyledi.

 

Öğretmen, bize “Gelecek sınav çok zor.” dedi.

Öğretmen bize gelecek sınavın çok zor olacağını söyledi.

 

Yetkililer hafta sonu tüm marketler 10.00-18.00 arasında açık.” dedi.

Yetkililer hafta sonu tüm marketlerin 10.00-18.00 arasında açık olacağını söyledi.

 

NOT: Eğer isim cümlesinin “var/yok” kelimesinden oluşuyorsa dolaylı anlatımda onların yerine “ol-/olma-” fiilleri kullanılır.

 

  • Murat, bana “Yarın yemekte sarma dedi.
  • Murat, bana yarın yemekte sarma olacağını söyledi.

 

  • Patron, bize “Haftaya toplantı yok.” dedi.
  • Patron bize haftaya toplantı olmayacağını söyledi.

 

  • Selma “Bu akşam yemekte tavuk dedi.
  • Selma bu akşam yemekte tavuk olacağını söyledi.

 

Ali Nacakçıoğlu

Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi / yabancilaricinturkce.com

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

error: Kopyalanmaya Kapalı